Obszary rozwojowe



Twoje dziecko od najmłodszych lat rozwija się i zmienia. Zdobywa nowe umiejętności, coraz sprawniej wykonuje różne zadania: lepiej mówi, biega, rozumie zależności społeczne i swoje emocje, nazywa przedmioty i zjawiska, wykonuje coraz bardziej skomplikowane polecenia. Zmienia się w różnych sferach, kawałkach. Psycholodzy – dla uporządkowania ( lubimy porządek ;) ) – używają na określenie tych sfer zwrotu „obszary rozwojowe”.

Zwrot „obszary rozwojowe” to swoistego rodzaju wytrych, który pozwala podzielić bogactwo rozwoju dziecka na mniejsze , łatwiejsze od opisania i nazwania kawałki. Ułatwia – i Rodzicowi, i specjaliście – orientację w rozwoju dziecka, pomaga dostrzec silne strony Dziecka i wspomóc rozwój w sferach słabszych.

Niżej przedstawiony jest opis – naszym zdaniem najistotniejszych dla przyszłego funkcjonowania Dziecka (i w przedszkolu, szkole, i w życiu) – obszarów rozwojowych. Serwis da Ci możliwość lepszej orientacji w rozwoju Twojego Dziecka, a Dziecku umożliwi rozwijanie się w różnych sferach.

Dowiedz się, w jakich

Emocje i empatyczność

Emocje po prostu są. Czy nam się to podoba, czy nie. Każdy je przezywa – także Dziecko (choć czasem nie potrafi ich nazwać). Mogą być łatwiejsze, lub trudniejsze, mogą nam bardziej , lub mniej pasować. Są jak pogoda – pogoda też jest zawsze. Słoneczna, lub wietrzna, czasem deszczowa. A czasem zawierucha, lub pioruny. Kiedy planujemy się opalać, deszcz nam nie pasuje. Ale kiedy nie chce nam się podlewać ogródka, przyjmujemy go z wytęsknieniem. Podobnie jest z emocjami. Każda z nich jest pot trzeba i spełnia jakąś funkcje. Warto uczyć Dziecko, jakie emocje przezywa. Żeby potrafiło je nazwać – bo tylko w taki sposób zdobędzie nad nimi kontrolę. Nazwanie emocji powoduje spadek jej natężenia. Kontrola jest bardzo istotna, bo choć emocje nie są ani dobre, ani złe, to sposób ich przezywania może być nieakceptowany przez Rodzica. Dziecku wolno być zezłoszczonym (odczuwać złość) , ale nie wolno kopać Rodzica ani bić innych dzieci. Zadaniem Rodzica jest uświadomienie Dziecku, co czuje, a potem nauczenie go akceptowalnego sposobu wyrażania emocji (na zasadzie: kiedy Dziecko jest zezłoszczone, to może zamazać kartkę, podskoczyć tak wysoko, jak jest zezłoszczone itp.)
Empatyczność to umiejętność domyślenia się, co może czuć druga osoba. Wczucia w jej emocje. Założenia jej „emocjonalnych butów”.

Kreatywność

Czyli umiejętność stworzenia, wymyślenia czegoś nowego, oryginalnego. Nie proste odwzorowanie, ale wyjście poza zebrane przesłanki. Dodanie nowej jakości. Nie proste przerysowanie rysunku, ale dodanie do niego nowych elementów, czasem w sposób niestandardowy, dziwny: pokolorowanie słońca na fioletowo, narysowanie drzewa do góry nogami. Uraczenie mamy opowiastką o wycieczce statkiem kosmicznym, którą dziecko odbyło ze swoim pluszakiem. Dorobienie historii i zamiana prostej czynności sprzątania klocków w zajmującą zabawę. Wymyślanie nowych słów, lub niekonwencjonalne używanie starych. Zabawa, humor, radość, Zaskakujące skojarzenia, ciekawość świata, otwartość na nowe problemy, zadania i podejmowanie niekonwencjonalnych prób ich rozwiązania to cechy osoby twórczej.
Zdolności twórcze – tak pojmowane - nie ograniczają się do konkretnych talentów (muzycznego, do rysunków itp.) ani nawet wytworów dziecka (prac plastycznych) tylko definiują sposób myślenia i reagowania.
Myślenie twórcze: nieliniowe, wielowątkowe, pozwalające oderwać się od konkretu i utartych schematów.

Dzieci z natury są twórcze, kreatywne. Często nieświadomie, ponieważ nie ogarniają konwenansów, nie znają schematów i reguł. Mają skłonność do fantazjowania, wymyślania, często świat wymyślony jest równie realny jak ten rzeczywisty. Przypisują cechy ludzkie, zdolność przezywania i emocjonalność zwierzętom, roślinom i przedmiotom czyniąc je bohaterami swoich opowieści.
Cała trudność w wychowaniu polega na tym, żeby zachować tą naturalna kreatywność dziecka, rozwijać ją (każda firma szuka ludzi kreatywnych, prawda?) a jednocześnie dbać o socjalizację, wdrażanie dziecka do przestrzegania reguł, realizowania oczekiwań stawianych przez rodzinę, przedszkole.

Socjalizacja

Żyjemy w społeczeństwie. Ogranicza to nasza wolność (nie możemy robić , co chcemy, płacimy podatki j trzeba jeździć prawą stroną drogi) ale tez zapewnia poczucie bezpieczeństwa (raczej nikt w nasz nie wjedzie na drodze, na której mamy pierwszeństwo, i karetka przyjedzie, kiedy ją wezwiemy). W społeczeństwie obowiązuje zbiór zasad, które określają, w jaki sposób człowiek powinien się zachować w danej sytuacji. Dorośli wiedzą, które zachowania są dobre, a które niewłaściwe.
Dziecko nie posiada takiej wiedzy. Spontaniczne z natury, nieprzewidywalne, zaabsorbowane sobą nie ma świadomości co „wypada” a co nie.
Socjalizacja jest procesem, w czasie którego dzieci uczą się zasad obowiązując w otoczeniu. Dowiadują się – najczęściej dzięki Rodzicowi - które zachowania się dopuszczalne, a które nie.
To ważny proces. Dziecko orientujące się w zawiłościach świata społecznego lepiej funkcjonuje i czuje się we wszelkich zbiorowościach: czy to w grupie przedszkolnej, czy na pobliskim placu zabaw.

Rozwój poznawczy

Procesy poznawcze, czyli szereg mechanizmów, sposobów przy pomocy których dziecko buduje sobie w głowie obraz otaczającego go świata. Tez czynności umysłowe (intelektualne) które służą do przetwarzania pozyskanych informacji.
Mechanizmów tych jest dużo, tutaj przytoczymy tylko najważniejsze zasady rządzące myśleniem dzieci w wieku 3,4 lata. Niżej opiszemy też te sfery rozwoju poznawczego, które szczególnie mają szanse się rozwijać u dziecka dzięki grom w naszym serwisie.

Przedszkolaki znajdują się w fazie tzw. myślenia konkretno-wyobrażeniowego (która obejmuje 2 -7 rok życia). Myślenie dziecka jest podporządkowane zadaniom praktycznym, jest to zatem myślenie związane z konkretnym celem. Jest to myślenie związane z przedmiotami, przekształceniami (w rzeczywistości, nieco później w umyśle) tych przedmiotów. Dziecko rozwija się intelektualnie dzięki dużej ilości doświadczeń, które zdobywa w czasie zabawy na konkretnych przedmiotach. I tak np. uczy się pojęć „wyższy” „niższy” porównują leżące przed nim klocki, manipulując nimi; poznaje cyfry zliczając, po raz kolejny i kolejny, leżące przed nim samochodziki. Myślenie konkretno –obrazkowe, to myślenie za pomocą obrazów (wyobrażeń konkretnych przedmiotów) nie pojęć.
Najkrócej mówiąc: jest to myślenie oparte na zasadzie „pozwól mi dotknąć, doświadczyć a zrozumiem”

Rozumowanie dziecka 3-4 letniego cechuje:

Bardzo powoli kształtuje się zdolność do przewidywania przyszłości

Pamięć i uwaga

Zapamiętywanie u dzieci 3-4 lata odbywa się najczęściej mimowolnie (jak gdyby „przy okazji”), w wyniku powtórzeń. Dziecko styka się wielokrotnie z jakąś sytuacja, słyszy – czytany po raz kolejny wierszyk i dzięki temu go zapamiętuje a potem potrafi odtworzyć na żądanie.
Dostęp do zapamiętanych wiadomości nie jest dla dziecka łatwy, umiejętność „szukania w pamięci” dopiero się kształtuje. Często przypominanie tez występuje spontanicznie i mimowolnie, czyli np. jakaś sytuacja kojarzy się dziecku z wcześniejszym przeżyciem i wtedy o nim opowiada.
Uwaga – pozwala na dokonanie selekcji , które z informacji docierających do dziecka są ważne, a które nie. . Najkrócej można zdefiniować ją jako „skupienie umysłu na jakimś przedmiocie”. Umiejętność skupienia się i – również najczęściej jest mimowolna, czyli dziecko skupia się niejako „przypadkiem, przy okazji” praktycznie tylko na tym, co je interesuje. Umiejętność skupiania się „na żądanie” i na zadaniu postrzeganym jako nieciekawe jest minimalna. Tym, co pozwala na najdłuższe skupianie uwagi są przedmioty, dziecko „przerzuca” swoją uwagę z jednego przedmiotu na kolejny.

Porównywanie i klasyfikacja

Porównywanie, szukanie podobieństw i różnic. Umiejętność dostrzegania różnic podobieństw między przedmiotami, zjawiskami i innymi obiektami. Jeden z mechanizmów odpowiedzialnych za naukę liter.
Klasyfikowanie -przypisywanie obiektów do zbiorów, łączenie w większe całości według jakiegoś klucza. Zdolność do klasyfikacji jest przejawem inteligencji, odpowiada za kształtowanie się pojęć, w tym także matematycznych.

Mowa

Czyli szerzej zdolność do używania języka, porozumiewania się. Sposób na nawiązywanie i podtrzymywanie interakcji społecznych, informowanie o swoich potrzebach, przeżyciach. Odgrywa ogromna rolę w rozwoju umysłowym, przez nią dzieci przekazują swoje myśli.
Rozwój mowy dziecka to też zwiększanie zasobu używanych przez nie słów, używanie coraz bardziej rozbudowanych struktur gramatycznych i składniowych, oraz ćwiczenie poprawności artykulacyjnej.
Dzieci w wieku 3,4 lata posługują się mową naturalną, żywą i emocjonalnie zabarwioną (mnóstwo w niej wykrzykników, niedopowiedzeń, pauz, słów określających protest, gniew). Towarzyszą jej takie składniki jak: mimika, spojrzenia, gesty , ruch i dopiero one tworzą pełen przekaz (ze względu na częstą sytuacyjność wypowiedzi dziecka).

Rozwój motoryczny

Zdolność do kontroli swojego ciała, usprawnianie czynności wszystkich partii , ćwiczenie sprawności, szybkości , ale też precyzji ruchów.
Oczywiście nasz serwis nie zastąpi zabaw ruchowych na świeżym powietrzu – biegania, wspinania się, jeżdżenia na rowerku i hulajnodze. Ścigania się i gonienia za piłką. I nie ma takich aspiracji. Jednak dzięki korzystaniu z naszego serwisu dzieci mogą usprawniać jeden z ważnych elementów w rozwoju motorycznym: koordynacje wzrokowo-ruchową oraz małą motorykę.
Koordynacja wzrokowo-ruchowa, czyli skoordynowanie, zgranie czynności oka i ręki. Ważne jest, aby dłoń i oko współpracowały ze sobą, czyli żeby ręka potrafiła podążać za tym, co oko widzi. Koordynacja wzrokowo-ruchowa leży u podstawy wszystkich czynności manipulacyjnych, rysowania, pisania, ubieranie się itp.
Mała motoryka to sprawność ręki, dłoni, palców. Zdolność do wykonywania precyzyjnych ruchów.